KOMENDANT
GŁÓWNY POLICJI
Warszawa, dnia 21 marca 2007
FM-1123/07
POSTANOWIENIE
Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z
art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 17 i
art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w
administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954) po rozpatrzeniu zażalenia
wniesionego przez Pana Jarosława ..............
na postanowienie Nr FKW-330/P/201/2006 z dnia 28 grudnia 2006 r. wydane przez
Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu uznające zarzuty za
nieuzasadnione postanawiam:
uchylam
zaskarżone postanowienie i uznaję zarzuty za zasadne
UZASADNIENIE
Ze zgromadzonego w
sprawie materiału dowodowego wynika, że pismem z dnia 15 grudnia 2006 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Świdnicy zwrócił się do wierzyciela, tj. Komendy
Wojewódzkiej Policji we Wrocławiu o wypowiedzenie się w zakresie zgłoszonych
przez zobowiązanego Jarosława .............
zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania
egzekucyjnego.
Z treści ww. pisma wynika, że zobowiązany
zgłosił zarzut nieuprawnionego wystawienia tytułów wykonawczych przez Komendę
Wojewódzką Policji we Wrocławiu, bowiem - jego zdaniem - organ egzekucyjny nie
miał podstaw prawnych do wszczęcia i prowadzenia wobec niego postępowania
egzekucyjnego. Ponadto zobowiązany kwestionuje wysokość opłat za pobyt w
jednostce Policji w celu wytrzeźwienia oraz podnosi zarzut niedoręczenia
upomnienia.
W wyniku rozpoznania zgłoszonych przez
zobowiązanego zarzutów Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu wydał w dniu
28 grudnia 2006 r. postanowienie Nr FKW-330/P/201/2006, w którym stwierdził, iż
zarzuty zobowiązanego są nieuzasadnione, ponieważ obowiązek zapłaty
egzekwowanych opłat wynika wprost z ustawy z dnia 26 października 1982
r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r.
Nr 147, póz. 1231, z późn. zm.), a nie z decyzji administracyjnej wydawanej w
trybie przepisów kpa.
Stosownie zaś do art. 42
ust. 5 cytowanej ustawy za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub
jednostce Policji pobierana jest opłata, której maksymalna wysokość za jeden
dzień wynosi 250,00 zł. i na tej podstawie Komendant Wojewódzki Policji we
Wrocławiu był uprawniony do ustalenia wysokości przedmiotowej opłaty w kwocie
100,00 zł za dzień pobytu.
Ponadto wierzyciel powołał się na przepisy
rozporządzenia wykonawczego Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie
trybu doprowadzania, przyjmowania i zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz
organizacji izb wytrzeźwień i placówek utworzonych lub wskazanych przez
jednostkę samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 20, poz. 192) oraz podał motywy zajętego stanowiska w sprawie zarzutów.
Na niniejsze postanowienie Pan Jarosław ........... wniósł zażalenie, w którym podnosi, że jest ono bezpodstawne i bezprawne.
Zdaniem zobowiązanego
wystawione przez wierzyciela upomnienia do zapłaty są niesprecyzowane i nie
odpowiadają wymogom przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 4
lutego 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 20, poz. 1920), a nadto treść § 17 tego
rozporządzenia jest niezgodna z art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W
ocenie zobowiązanego wystawione przez Komendę Powiatową Policji w Świdnicy
upomnienie jest obejściem prawa i nie może być podstawą do wystawienia tytułu
wykonawczego. Zobowiązany podnosi także zarzut niedoręczenia mu protokołu
opuszczenia izby zatrzymań, w którym powinno być zawarte prawidłowe pouczenie o
przysługującym mu prawie i terminie wniesienia do sądu zażalenia na
doprowadzenie w celu wytrzeźwienia. Zarzuca również organom Policji
próbę wyłudzenia pieniędzy poprzez bezprawne pozbawienie go wolności.
Organ II instancji
rozpatrując zażalenie na postanowienie wierzyciela, zważył co następuje:
W treści zażalenia zobowiązany Jarosław ........... podnosi, iż jego zarzuty skierowane
są w zasadzie do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy, ponieważ wierzyciel
nie doręczył zobowiązanemu upomnienia i wobec czego brak było podstaw do
wszczęcia - przez ten organ - postępowania egzekucyjnego w oparciu wyłącznie o
tytuły wykonawcze wystawione przez Komendę Wojewódzką Policji we Wrocławiu.
Rozpoznając zarzut podniesiony przez
zobowiązanego wymaga podkreślenia, że zgodnie z obowiązującą procedurą organ
egzekucyjny o zarzutach rozstrzyga po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w
sprawie stanowiska wierzyciela odnośnie zgłoszonych przez zobowiązanego
zarzutów, wobec czego Komendant Główny Policji obowiązany był rozpoznać
zażalenie wniesione przez zobowiązanego na postanowienie Nr FKW-330/P/201/2006
z dnia 28 grudnia 2006 r. wydane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu.
Po rozpatrzeniu zarzutów
organ drugoinstancyjny postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i uznać
zarzuty za zasadne.
Z zebranego bowiem materiału dowodowego
wynika, że wierzyciel - Komenda Wojewódzka Policji we Wrocławiu przekazała
Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Świdnicy tytuły wykonawcze nr 1463/19/06 i
1464/19/06 z dnia 22 sierpnia 2006 r. (k. 8 i k. 12).
W treści ww. tytułów wykonawczych wierzyciel
wskazał, że upomnienia doręczył Panu Jarosławowi ..............
w dniach: 6.12.2004 r., 9.12.2004 r, 14.03.2005 r., 1.04.2005 r, 29.09.2005 r.
i 28.12.2005 r. oraz pouczył go o 7-dniowym terminie do zapłaty kosztów pobytu
w Policyjnej Izbie Zatrzymań (k.4-7, k. 10-11).
Trzeba jednak zauważyć, że zgodnie z § 17
rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie trybu doprowadzania, przyjmowania i
zwalniania osób w stanie nietrzeźwości oraz organizacji izb wytrzeźwień i
placówek utworzonych lub wskazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego
(Dz. U. Nr 20, poz. 192), osobom nieposiadającym w momencie zwalniania m. in. z
jednostki Policji środków pieniężnych wystarczających na pokrycie kosztów
pobytu komendant jednostki Policji (lub upoważniona przez niego osoba w trybie
art. 268a kpa) powinna wystawić wezwanie do pokrycia kosztów pobytu w terminie
7 dni (od chwili wystawienia wezwania).
Jak wynika z przywołanego rozporządzenia,
jest to odrębne wezwanie wyznaczające zobowiązanemu termin wykonania obowiązku
zapłaty kosztów pobytu w Policyjnej Izbie Zatrzymań i dopiero po jego
bezskutecznym upływie wierzyciel powinien podjąć odpowiednie działania w celu
wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w tym przesłać zobowiązanemu upomnienie w
rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954).
Wymaga podkreślenia, że upomnienie, o którym mowa w art. 15 ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowi podstawy do wyznaczenia
zobowiązanemu terminu do wykonania obowiązku zapłaty kosztów pobytu w
Policyjnej Izbie Zatrzymań, gdyż termin ten może być wyznaczony jedynie na
podstawie przepisów prawa materialnego, tj. w wezwaniu, o którym mowa w § 17
cytowanego rozporządzenia Ministra Zdrowia. Oznacza to, że wezwanie wystawione
i doręczone osobie opuszczającej Policyjną Izbę Zatrzymań nie jest równoznaczne
z upomnieniem w rozumieniu art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w
administracji (por. wyrok NSA z 6 sierpnia 1999 r., IV SA 2776/98 -
niepublikowany).
W tym miejscu warto
podkreślić, że zasada wyrażona w art. 15 sprowadza się do tego, że aby stosować
środek egzekucyjny, nie wystarcza samo zagrożenie generalne zawarte w ustawie,
ale musi go poprzedzać zagrożenie indywidualne, które nosi nazwę upomnienia.
Brak przesłania zobowiązanemu upomnienia stanowi istotne uchybienie
proceduralne i daje podstawę do złożenia zarzutu (art. 33 pkt 7).
Ustawodawca zatem
określił zasadę, że zastosowanie środka egzekucyjnego powinno poprzedzać upomnienie,
przy czym dopuszcza wyjątki od tej zasady, jeżeli przewidują je zarówno
przepisy ustawowe, jak i przepisy wykonawcze. Gdy chodzi o te ostatnie to
rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie
wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w
administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, z późn. zm.), co prawda określa
wyjątki od zasady, jednakże nie mieści się w nich dochodzona należność.
Należy także stwierdzić, że egzekucja
administracyjna może być wszczęta jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do
wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał mu pismem
upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem
skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego chyba, że przepisy szczególne
stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie
7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Z dokumentacji wynika, że wierzyciel
(Komenda Wojewódzka Policji we Wrocławiu) nie przesłał zobowiązanemu upomnienia
stanowiącego podstawę wszczęcia egzekucji administracyjnej, ponieważ wezwanie
doręczone skarżącemu przez Oficera Dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w
Świdnicy w dniu opuszczenia przez niego Policyjnej Izby Zatrzymań nie można
uznać za równoznaczne z doręczeniem przez wierzyciela upomnienia w rozumieniu
art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W literaturze podkreśla się, że brak
przesłania zobowiązanemu upomnienia stanowi istotne uchybienie proceduralne i
daje podstawę do złożenia zarzutów, a w konsekwencji prowadzi do umorzenia
postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 14.08.2001 r. l SA 794/01 -
nie publikowany).
Z zebranego w sprawie materiału
dowodowego wynika, że wierzyciel - Komenda Wojewódzka Policji we Wrocławiu
przekazała Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Świdnicy tytuły wykonawcze
wystawione w dniu 22 sierpnia 2006 r. i na tej podstawie żądała wszczęcia oraz
prowadzenia egzekucji wobec Jarosława ...............
Jak ustalił organ, tytuły wykonawcze nr
1463/19/06 i 1464/19/06 z dnia 22 sierpnia 2006 r. zostały przekazane do organu
egzekucyjnego bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, w rozumieniu
art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zaś wpisane przez
wierzyciela w tytułach wykonawczych w części D w pkt 49 daty dotyczyły
doręczenia przez Oficera Dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w Świdnicy wezwań
określających termin do zapłaty kosztów pobytu w Policyjnej Izbie Zatrzymań (k.
4-7 i k. 10-11).
W tym miejscu warto podkreślić, że organ
egzekucyjny winien z urzędu zbadać dopuszczalność egzekucji administracyjnej,
dotyczy to więc także sytuacji, gdy w ocenie organu egzekucyjnego wymagane jest
doręczenie upomnienia. Skutkiem niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia jest
niedopuszczalność egzekucji.
Skoro zatem w rozważanym
stanie faktycznym doręczenie upomnienia było wymagane, a wierzyciel tego nie
uczynił, to istniały podstawy do zwrotu tytułów wykonawczych wierzycielowi.
Jednakże - jak
podkreślono wcześniej - obowiązek badania pod względem formalnym prawidłowości
wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz tytułu wykonawczego
spoczywa na organie egzekucyjnym.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu
Administracyjnego - sąd ten - wielokrotnie podkreślał, iż na organie
egzekucyjnym spoczywa zarówno obowiązek badania dopuszczalności egzekucji
administracyjnej, jak i badania - pod względem formalnym -prawidłowości wniosku
o wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz tytułu wykonawczego (vide wyrok NSA
z dnia 20.08.2002 r. III SA 3357/00, MPo 2002, nr 11, poz. 4).
W związku z powyższym
zarzuty podniesione przez zobowiązanego w tym zakresie należało uznać za zasadne.
Co zaś tyczy się zarzutu braku podstawy do
określenia wysokości opłaty za pobyt w jednostce Policji w celu wytrzeźwienia,
to zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie i organ II instancji podziela
argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Natomiast mając na względzie fakt, iż w
trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując prowadzenie tego
postępowania, może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie
wyszczególnionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
stąd do oceny innych zarzutów dotyczących - w tym przypadku - kwestionowania
przez zobowiązanego zasadności i legalności doprowadzenia oraz umieszczenia go
w jednostce Policji celem wytrzeźwienia, właściwy jest sąd.
W tym stanie, postanowiono jak w sentencji.
Niniejsze postanowienie
jest ostateczne, a stronom przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego
Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4 - za pośrednictwem Komendanta
Głównego Policji - w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia.
KOMENDANT GŁÓWNY POLICJI
Otrzymują:
1) Pan Jarosław ...........
- za zwrotnym
potwierdzeniem odbioru
58-100 Świdnica ul. ..........
2)
Naczelnik - za zwrotnym potwierdzeniem odbioru
Urzędu Skarbowego w Świdnicy ul.
M. Skłodowskiej-Curie 1-3 58-100 Świdnica
3) Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu
4) a/a